Układ hamulcowy jest jednym z najważniejszych elementów budowy każdego samochodu. To dzięki właściwie działającym hamulcom otrzymujemy możliwość zatrzymania auta w wybranym miejscu, zmniejszenia prędkości, z jaką się poruszamy czy unieruchomienia pojazdu w czasie postoju.
Z uwagi na bezpieczeństwo podróżowania każdy kierowca powinien regularnie kontrolować stan układu hamulcowego i bezzwłocznie usuwać każdą, nawet najmniejszą usterkę. W zależności od rodzaju uszkodzenia możemy zaobserwować następujące objawy niesprawności układu: drgania kierownicy podczas hamowania, sprężysty pedał hamulca, ściąganie samochodu w czasie hamowania, piszczenie hamulców czy wpadanie pedała hamulca w podłogę. Najczęściej awarie układu hamulcowego związane są z wyciekiem jego płynu, zużyciem się klocków lub tarcz hamulcowych czy awarią zacisku hamulcowego.

Wymiana klocków hamulcowych

Jednym z elementów układu hamulcowego, na który należy zwrócić szczególną uwagę, są klocki hamulcowe. Odpowiadają one za prawidłowe zatrzymywanie się pojazdu, a poziom ich zużycia wpływa na drogę hamowania, co może mieć kluczowe znaczenie w awaryjnych sytuacjach.

Najczęstszymi uszkodzeniami klocków hamulcowych jest nierównomierne zużywanie się ich powierzchni ciernej oraz przegrzewanie się. Do nadmiernego nagrzewania się klocków hamulcowych dochodzi najczęściej w momencie zablokowania się ich w jarzmie hamulcowym oraz w wyniku nieprawidłowego cofania się tłoczka hamulcowego. Bardzo często za zbyt wysokie temperatury w ich obrębie odpowiedzialni są sami kierowcy, którzy podczas jazdy z górki trzymają wciśnięty pedał hamulca. Nierównomierne zużywanie się powierzchni ciernej klocków ma miejsce wówczas, gdy współpracują one ze zużytymi tarczami hamulcowymi lub gdy nowo założony klocek hamulcowy posiada inne wymiary niż ten, który do tej pory znajdował się w jarzmie – w takiej sytuacji pracuje on w innej strefie tarczy hamulcowej, co skutkuje właśnie nierównomiernym ścieraniem się.

W zależności od naszego stylu jazdy oraz dystansów, jakie pokonujemy samochodem, wymiana klocków hamulcowych powinna następować: co 10 000 - 20 000 km w przypadku dynamicznej jazdy po mieście i 30  000 - 50 000 km, jeśli poruszamy się dość energicznie, głównie na dłuższych trasach. W przypadku spokojnej jazdy, wymianę klocków hamulcowych zaleca się co 30 000 - 50 000 km kierowcom jeżdżącym po mieście oraz co 50 000 - 80 000. km w przypadku pokonywania dłuższych tras.

Co ważne, klocki hamulcowe należy wymieniać kompletem, czyli przy wszystkich koła jednocześnie, gdyż różnica w grubości oraz składzie klocków na kołach może doprowadzić do niestabilności pojazdu podczas hamowania. Warunkowo można ograniczyć się do ich wymiany na jednej osi, ale nigdy nie można wymieniać klocków tylko w jednym kole!

Wymiana tarcz hamulcowych

Tarcze hamulcowe są czynną częścią układu hamulcowego, ich zadaniem jest współpraca z klockami hamulcowymi, w efekcie czego dochodzi do powstania tarcia na powierzchni tarcz, co umożliwia zatrzymanie pojazdu. Jednym z najczęściej występujących uszkodzeń tarcz hamulcowych są rowki powstające na ich powierzchni. Źródłem tworzenia się takowych są nieczystości (np. kamienie, piasek) znajdujące się na okładzinach ciernych klocków hamulcowych. Częstym zjawiskiem jest także korozja tarcz hamulcowych, pojawia się ona najczęściej w rzadziej eksploatowanych samochodach, szczególnie zimą, gdy są one narażone na częsty kontakt z wodą oraz solą drogową. W trakcie eksploatacji pojazdów bardzo często dochodzi do przegrzewania tarcz, najczęściej jest to efekt zablokowania lub zakleszczenia klocków hamulcowych w jarzmie zacisku hamulcowego.

Wymianę tarcz hamulcowych zaleca się po przejechaniu około 60 000 - 80 000 tysięcy kilometrów, aczkolwiek zdecydowana większość mechaników sugeruje wykonanie tej czynności z co drugą wymianą klocków hamulcowych. Podobnie jak w ich przypadku, tarcze należy wymieniać kompletami na jednej osi.

Wymiana płynu hamulcowego

Niezbędnym elementem układu hamulcowego jest również płyn hamulcowy. Jego zadaniem jest przekazywanie ciśnienia wytwarzanego przez pompę hamulcową do elementów wykonawczych układu, takich jak zaciski czy cylinderki hamulcowe. Ponadto powinien on zabezpieczać cały układ przed korozją i posiadać własności smarujące. Płyny hamulcowe wytwarzane są na bazie glikolu, przez co są higroskopijne i wraz z upływem czasu wzrasta w nich zawartość wody, przekłada się to na obniżenie temperatury wrzenia cieczy. Przestaje wtedy spełniać swoje zadania, tworzą się korki parowe, przez co narastanie siły hamowania jest bardzo powolne, a w skrajnych przypadkach - nawet całkiem niemożliwe.

Zawartość wody w płynie hamulcowym należy regularnie badać, gdy okaże się, że jest jej więcej niż 1 proc., należy go wymienić. Przyjmuje się, że maksymalny okres eksploatacji płynu hamulcowego wynosi dwa lata, a w przypadku intensywnego wykorzystywania auta, należy go zastąpić nowym co 60 000 kilometrów.

Artykuły powiązane