Eksploatacja

Wymiana rozrządu – Jak często przegląd? Co ile km wymiana? Jakie koszty? Poradnik w pytaniach i odpowiedziach

Wymiana rozrządu to czynność eksploatacyjna, o której musi pamiętać każdy kierowca. Jej zaniechanie może doprowadzić do całkowitego zniszczenia silnika. Wymiana rozrządu nie należy do tanich czynności, ale wykonuje się ją raz na kilka lat. Dzięki niej można cieszyć się bezproblemową pracą jednostki napędowej.

Do napędu rozrządu we współczesnych silnikach stosuje się paski oraz łańcuchy rozrządu.

Do czego potrzebny jest rozrząd w silniku? 

Układ rozrządu steruje urządzeniami, które zapewniają dopływ mieszanki paliwowo powietrznej i powietrza do cylindrów, a także zajmują się usuwaniem produktów spalania (spalin).

W silnikach z bezpośrednim wtryskiem paliwa (benzynowych i wysokoprężnych), rozrząd napędza pompę wysokiego ciśnienia.  Jej zadaniem jest sprężanie paliwa do wysokiego ciśnienia, nim zostanie ono podane do wtryskiwaczy. 

Poza tym rozrząd napędza też pompę wody (zapewniającą obieg cieczy chłodzącej w układzie chłodzenia) i pompę oleju (odpowiedzialną za utrzymywanie odpowiedniego ciśnienia oleju silnikowego).

W typowym, współczesnym silniku, rozrząd znajduje się w głowicy silnika (stąd nazwa – rozrząd górnozaworowy OHV). Pasek lub łańcuch łączy koło pasowe, zamontowane na wale korbowym, z kołem napędowym wałka rozrządu. Czasami stosuje się dwa wałki rozrządu (DOHC), gdzie jeden steruje pracą zaworów ssących, a drugi wydechowych. Na wałku rozrządu znajdują się specjalnie wyprofilowane krzywki. Kiedy wałek się obraca, powodują one otwieranie i zamykanie zaworów.

W starszych samochodach wałek rozrządu napędzał dodatkowo palec rozdzielacza, zamknięty w kopułce, rozdzielający prąd z cewki zapłonowej na poszczególne świece (za pomocą przewodów wysokiego napięcia).

Pasek rozrządu znajduje się na zewnątrz silnika (pod pokrywą ochronną). Łańcuch rozrządu jest zabudowany we wnętrzu silnika.

Co warto wymienić w trakcie wymiany rozrządu?

W trakcie typowej wymiany montuje się nowy pasek i ewentualnie napinacz. Ten ostatni element wymienia się wtedy, gdy uległ zużyciu, ale w ostatnich latach wielu producentów samochodów podaje też czas, po jakim należy go wymienić. Poza tym wymiany mogą też wymagać rolki napinające, rolki prowadzące, śruby i szpilki. Stan ich zużycia musi określić mechanik. W trakcie wymiany rozrządu powinno się zamontować nową pompę cieczy chłodzącej.

W trakcie wymiany łańcucha wymienia się łańcuch, elementy prowadzące – ślizgi oraz hydrauliczny napinacz, jeśli jest uszkodzony. Czasami trzeba wymienić także koła zębate. Spójrzmy na przykładowe ceny.

Komplet składający się z paska rozrządu, rolki i pompy cieczy chłodzącej kosztuje:

- do Audi A3 i Seat Leon – 680 zł

- do Alfa Romeo 156 – 760 zł

- do Citroena C5, Forda Galaxy, Forda Mondeo – 615 zł

Ile kosztuje sam pasek rozrządu?

- do Audi A1, Seata Leona, Skody Octavii – 55 - 101 zł

- do Dacii Dokker, Mercedesa A – 198 zł

- do Opla Astry G, H, J – 180 zł

Jak często wymieniać rozrząd na pasku?

Producenci samochodów dokładnie określają, kiedy należy wymienić rozrząd w danym modelu silnika. Rozrząd wymienia się co określoną liczbę kilometrów przebiegu, albo co określoną liczbę lat, jeśli określony przebieg nie został w tym czasie osiągnięty. Niektórzy producenci zalecają przeglądy paska co określoną liczbę kilometrów, aby skontrolować ich stan. Graniczna data wymiany paska jest wówczas określana w latach.

W niektórych przypadkach mechanicy zalecają znaczne skrócenie czasu, podawanego przez producenta auta – niekiedy nawet o połowę. Ma to na celu zapobieżenie pęknięciu paska. Dotyczy to niektórych modeli silników, podatnych na uszkodzenia paska. Przykładem mogą być silniki benzynowe 2.0 TS, stosowane w Alfach Romeo 145, 146, 147 i 156.

Kiedy trzeba wymienić rozrząd, choć jeszcze nie osiągnął on odpowiedniego przebiegu lub czasu?

Jeśli dojdzie do zaolejenia paska rozrządu, na przykład na skutek wycieku oleju silnikowego z uszkodzonych uszczelniaczy wału korbowego, albo wałka (wałków) rozrządu. Pasek niszczy także paliwo, detergenty i płyn chłodniczy. Pasek zabrudzony wymienionymi substancjami może pęknąć.

Co ile km wymieniać rozrząd na łańcuchu?

Rozrząd na łańcuchu jest w większości przypadków bezobsługowy i powinien wystarczyć na całe techniczne życie silnika. Producenci zalecają wymianę tylko w przypadku objawów awarii – np. terkotania.

W starszych, wolnossących silnikach, rozrząd łańcuchowy potrafił wytrzymać od 300 do 500 tys. km bez jakichkolwiek awarii, jeśli właściciel auta utrzymywał odpowiedni poziom oleju (np. w benzynowych silnikach 1.4 Toyoty). W wielu współczesnych silnikach np. w Dieslach Renault 1.5 dCi i 2.2 dCi, w benzynowych silnikach Opla 1.0 i 2.2 l, w silnikach Volkswagena 1.4 TSI i 1.2 12V oraz w Dieslach Fiata 1.3 Multijet rozrząd okazał się mniej trwały i trzeba być przygotowanym na jego wymianę. Nie można określić, po jakim przebiegu. W silnikach 1.4 TSI z początku produkcji rozrząd wymagał wymiany nawet po 30 tys. km przebiegu. Winą był najprawdopodobniej wadliwy napinacz łańcucha.

Ile kosztuje komplet łańcucha rozrządu czyli jakie koszty wymiany?

W przypadku wymiany rozrządu na łańcuchu droższa jest usługa mechanika, gdyż wymiana jest bardziej skomplikowana, niż w przypadku paska. Rozrząd na łańcuchu znajduje się wewnątrz silnika i dojście do niego wymaga demontażu wielu elementów. Przy wymianie rozrządu na łańcuchu trzeba też wymienić olej silnikowy i filtr oleju oraz płyn chłodniczy.

Przykładowe ceny za komplety (łańcuch plus elementy)

- do BMW 5 F10 – 750 zł

- do Opel Antara – 1260 zł

- do Audi A4 oraz Audi A6 – 3200 zł

- do Mercedes 190 – 450 zł

- do Opel Agila, Astra G, Astra H – 380 zł

Dlaczego wymiana rozrządu jest tak ważna i nie można jej zaniechać?

Zaniedbanie terminowej wymiany paska, albo tolerowanie jego zaolejenia, spowoduje jego pęknięcie. Efektem pęknięcia paska będzie całkowity brak synchronizacji w pracy poszczególnych elementów silnika. W najłagodniejszym przypadku dojdzie do pokrzywienia tłoków, w najgorszym do zniszczenia zaworów, tłoków, głowicy i korbowodu silnika. Jeśli naprawa w ogóle będzie możliwa, to jej koszty kilkunastokrotnie przekroczy koszt wymiany rozrządu.

W przypadku łańcucha może dojść do jego rozciągnięcia i przeskoczenia, co znów wpłynie destrukcyjnie na zębate koła pasowe.

Ile trwa wymiana paska rozrządu i jakie czynności obejmuje?

W trakcie wymiany paska rozrządu trzeba zdemontować jego obudowę, zdemontować rolki napinające i prowadzące, zamontować nowe rolki, ustawić wał korbowy i wałek rozrządu w odpowiednich pozycjach (zblokować je przy pomocy blokad), wymienić pompę wody, zamontować nowy pasek i dokręcić śrubę rolki napinającej.

Producenci określają czas, jaki jest potrzebny na wymianę paska. W VW Golfie III z silnikiem 1.4, wymiana trwa 68 minut, w Golfie IV z silnikiem 1.4 – 132 minuty. W Golfie IV z silnikiem 1.9 TDI wymiana trwa 198 minut, a w Renault Megane z silnikiem 1.6 – 216 minut.

Ile trwa wymiana łańcucha rozrządu i jakie czynności obejmuje?

Wymiana łańcucha rozrządu trwa minimum kilka godzin. W jej trakcie trzeba zdemontować osłonę układu rozrządu, zablokować układ rozrządu, wymienić łańcuch i elementy prowadzące, oraz hydrauliczny napinacz, jeśli jest uszkodzony. Konieczna może być wymiana pompy wody i oleju, czasami także kół zębatych – mechanik musi określić ich stan.

Jak dbać o pasek rozrządu?

Paski służą najdłużej w autach eksploatowanych przede wszystkim na trasach. Nie wolno tolerować wycieków oleju silnikowego, paliwa oraz innych płynów, takich jak detergenty (używane podczas mycia silnika) i płyn chłodniczy, które niszczą pasek. Zawsze trzeba montować osłonę paska. Zużyte dwumasowe koło zamachowe oraz wyeksploatowany rozrusznik wpływają na przyspieszone zużycie paska rozrządu. Pasek niszczy też gwałtowne ruszanie i sportowa jazda.

Jak dbać o łańcuch rozrządu?

Bardzo ważne jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu oleju silnikowego. Poza tym dbanie o właściwą kondycję silnika i unikanie jego przeciążeń na skutek sportowej jazdy, ruszania z piskiem opon itd.

Czy można samemu wymienić rozrząd?

Można samodzielnie wymienić rozrząd, ale warto zastanowić się, czy jest to opłacalne. Profesjonalna wymiana wymaga posiadania kluczy a także blokady rozrządu do danego auta. Blokada rozrządu kosztuje średnio od 60 do 250 zł. Błąd podczas wymiany rozrządu może spowodować poważne uszkodzenie albo zniszczenie silnika.

Jeśli rozrząd wymienia się w przykładowym aucie co 160 tys. km, a żywność silnika określa się na 300 – 350 tys. km, to inwestowanie w narzędzia do samodzielniej wymiany rozrządu i podejmowanie jego ryzyka nie ma najmniejszego sensu.

Wymiana paska rozrządu – części oryginalne czy zamienniki?

Rozrząd wymienia się bardzo rzadko. Ma on niebagatelny wpływ na stan techniczny jednostki napędowej i jej trwałość. Dlatego warto stosować oryginalne podzespoły, zapewniające odpowiednią trwałość. 

W przypadku stosowania zamienników trzeba znacznie skrócić czas wymiany paska – nawet o połowę, w stosunku do czasu zalecanego przez producenta samochodu.

Jak ustawić rozrząd w silniku?

W czasie wymiany paska lub łańcucha rozrządu każde z kół napędzanych przez pasek lub łańcuch musi być odpowiednio ustawione. W zależności od konstrukcji silnika, dotyczy to koła pasowego wału korbowego, koła pasowego wałka rozrządu, koła pompy wtryskowej itd.

Na kołach oraz na obudowie silnika znajdują się cechy – specjalne oznaczenia. W trakcie wymiany rozrządu, cecha na każdym kole musi pokrywać się z cechą na obudowie silnika. W przeciwnym wypadku elementy silnika nie będą pracować w sposób zsynchronizowany i dojdzie do zniszczenia jednostki napędowej.

Również napinacz paska lub łańcucha ustawia się wedle cechy – dokładnie pośrodku.

Przy ustawianiu rozrządu bardzo pomocne są blokady rozrządu, przeznaczone do poszczególnych marek aut. Dzięki nim można zblokować poszczególne koła w odpowiednich ustawieniach, a potem spokojnie zakładać pasek lub łańcuch, bez obaw o to, że dojdzie do przesunięcia kół. 

Przy wymianie trzeba znać także przebieg paska lub łańcucha. Niezbędny jest klucz dynamometryczny oraz dane serwisowe o momencie dokręcenia poszczególnych śrub.

Niezbędna będzie też instrukcja producenta, która opisuje wymianę rozrządu krok po kroku.

Jak ustawić rozrząd bez znaków?

W starszych autach może dojść do zatarcia się cech na obudowie. Mechanicy stosują wówczas prostą metodę, wykorzystującą biały marker. Przed zdjęciem starego paska, zaznaczają markerem punkty na kołach i na bloku silnika, a czasami dodatkowo także na starym pasku. Punkty zastępują starte cechy.

Kiedy wymienić pasek rozrządu w popularnych autach?

Spójrzmy na kilka popularnych modeli aut i na to, po jakim przebiegu i po jakim czasie producent zaleca wymianę rozrządu:

Wymiana rozrządu w Skoda Fabia

1.4 16V – wymiana rozrządu co 150 tys. km lub co 4 lata

1.4 TDI –

- produkowane do 2003 roku – co 90 tys. km lub co 4 lata

- produkowane od 2004 roku – co 120 tys. km lub co 4 lata / co 4 lata krążek napinający

Wymiana rozrządu w Volkswagen Golf III

1.4, 1.6, 1.8 – co 30 tys. km lub co 4 lata

2.0GTI – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.9D – co 30 tys. km lub co 4 lata

1.9SDI – co 90 tys. km lub co 4 lata

1.9TD – co 30 tys. km lub co 4 lata

1.9TDI – co 90 tys. km lub co 4 lata

1.9Turbo D – co 60 tys. km lub co 4 lata

Wymiana rozrządu w Volkswagen Golf IV

1.4 – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.4 – 75KM – pierwszy przegląd po 90 tys. km, potem co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.6 oraz 1.6 FSI – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.8 oraz 1.8 Turbo – co 180 tys. km lub co 4 lata

2.0 – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.9 SDI – co 90 tys. km lub co 4 lata

1.9 TDI – co 90 tys. km lub co 4 lata

1.9 TDI (PDI) – co 60 tys. km lub co 4 lata / wymiana musi obejmować napinacz

Wymiana rozrządu w Audi A4 B5

1.6 – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

1.8 oraz 1.8 Turbo – co 120 tys. km lub co 4 lata

2.4 – co 120 tys. km lub co 4 lata

2.6 – przegląd co 30 tys. km / wymiana co 4 lata

2.8 – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.9 TDI oraz 1.9 TDI (PDI - pompowtryskiwacze) – co 90 tys. km lub co 4 lata

2.5 TDI – co 90 tys. km lub co 4 lata

Wymiana rozrządu w Renault Megane I

1.4, 1.6, 2.0 – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.9 dCi – co 120 tys. km lub co 4 lata

Wymiana rozrządu w Renault Megane II

1.4, 1.6 – co 120 tys. km lub co 4 lata

2.0 Turbo – co 90 tys. km lub co 2 lata

1.5 dCi – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.5 dCI – 85 KM (K9K 724) i 105 KM (K9K P737)  – co 90 tys. lub co 4 lata

1.9 dCi – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.9 dCi – 130KM (F9Q 804)  - co 90 tys. km lub co 4 lata

Wymiana rozrządu w Renault Laguna I

1.8 RN, 1.8 RT, 1.8 16V, 2.0  – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.9 dCi – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.9 TDI – co 120 tys. km lub co 4 lata

2.2 TD – co 120 tys. km lub co 4 lata

Wymiana rozrządu w Peugeot 206

1.1, 1.4, 1.6, 2.0, 2.0 GTI – co 120 tys. km (przy skrajnych obciążeniach co 80 tys. km) lub co 4 lata

1.9 XRD – co 120 tys. km lub co 4 lata

1.4 HDI, 1.6 HDI – co 240 tys. km (przy skrajnych obciążeniach co 180 tys. km)

2.0 HDI – co 160 tys. km, (przy skrajnych obciążeniach co 120 tys. km

Wymiana rozrządu w Peugeot 307

1.4, 1.6, 2.0, 2.0 GTI – co 120 tys. km (przy skrajnych obciążeniach co 80 tys. km) lub co 4 lata

1.4 HDI, 1.6 HDI – co 240 tys. km (przy skrajnych obciążeniach co 180 tys. km)

2.0 HDI – co 160 tys. km, (przy skrajnych obciążeniach co 120 tys. km)

Wymiana rozrządu w Ford Focus

1.4, 1.6, 1.8, 2.0 – co 160 tys. km lub co 10 lat

1.8 TDCi, 18 TDDI – co 160 tys. km lub co 10 lat

Wymiana rozrządu w Ford Focus II

1.4, 1.6 Ti – co 160 tys. km lub co 8 lat

1.6 kod silnika HWDB– co 160 tys. km lub co 10 lat

1.6 kod silnika HWDA – co 160 tys. km lub co 8 lat

1.6 TDCi, 2.0 TDCi – co 200 tys. km lub co 10 lat

Gdzie wymienić rozrząd?

Skorzystaj z naszej mapy warsztatów oferujących usługę wymiany rozrządu.

Artykuły powiązane