Jaki olej silnikowy jest najlepszy? Co to są klasy lepkość i jakości olejów silnikowych? Jak odpowiednio dobrać olej silnikowy do samochodu? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w naszym poradniku olejowym.

1. W prostych słowach i stosunkowo krótko proszę o odpowiedź do przeciętnego kierowcy, który nie jest super fachowcem – syntetyki vs półsyntetyki vs mineralne – czym one się różnią?

Oleje syntetyczne, półsyntetyczne i mineralne różnią się bazami olejowymi oraz pakietami dodatków uszlachetniających. Obecnie najwięcej prac prowadzi się nad olejami syntetycznymi i to one są najczęściej rozwijane – dzięki temu oleje są lepiej dopasowane do wymagań producentów silników, a silniki te są bardziej trwałe i sprawniej pracują.

Ponadto oleje syntetyczne są bardziej stabilne termicznie, mogą pracować w wyższej temperaturze oraz większych naciskach na smarowane powierzchnie. Wpływają również na zmniejszenie zużycia części silnika oraz oporów tarcia, a także są paliwooszczędne. Oleje syntetyczne lepiej niż mineralne dbają o czystość silnika, redukując osady w nim, oraz wydłużają okres między wymianami oleju. Ułatwiają także rozruch w niskiej temperaturze. Wszystko to skutkuje stosowaniem olejów syntetycznych w większości nowych aut.

2. Który z powyższych rodzajów jest najlepszy i dlaczego?

Zdecydowanie wyższej jakości są oleje syntetyczne. Oleje te (np. Castrol EDGE 5W-30) mniej zmieniają lepkość podczas zmian temperatury – są odporne na wysokie temperatury, co sprawia, że nie odkładają się w postaci nagaru na wewnętrznych częściach silnika przyspieszając jego zużycie, a jednocześnie są wystarczająco płynne w niskich temperaturach (zachowują płynność w temperaturach nawet do -60°C), co ułatwia uruchomienie silnika w zimie.

Ponadto dbają o czystość silnika, umożliwiają większą oszczędność paliwa i zapewniają większe zabezpieczenie silnika przed zużyciem. Oprócz tego wolniej się wyczerpują i starzeją, więc mogą pracować w trybie LongLife, a nowsze technologie umożliwiają spełnienie niecodziennych wymagań (przykładem mogą być oleje niskopopiołowe Low SAPS do aut z filtrami cząstek stałych DPF).

Pełne syntetyki oferują większe korzyści, przewyższając oleje mineralne i półsyntetyczne pod każdym względem użytkowania i ochrony. Z tego powodu większość europejskich producentów zaleca stosowanie olejów syntetycznych w swoich najnowszych modelach samochodów.

3. Kupujemy używany, 10-letni samochód. Przy wymianie oleju jaki olej zastosować?

Zawsze należy stosować taki olej, który spełni wymagania jakościowe producenta. Pewne auta mogą być eksploatowane na olejach mineralnych, a inne nie. Gdy silnik samochodu jest mocno wyeksploatowany i dodatkowo nie mamy pewności, jaki olej był stosowany wcześniej, bezpieczniej będzie wybrać olej mineralny lub półsyntetyczny, by uniknąć wypłukania nagarów – mogłoby to doprowadzić do wycieków lub zmniejszenia stopnia kompresji.

Gdy mamy pewność, że auto, mimo sporego przebiegu, jeździło na oleju syntetycznym, można zastosować olej tego samego typu, ale o zwiększonej lepkości (np. Castrol EDGE 10W-60) – może on znacząco ograniczyć zużycie oleju przez silnik, a także wpłynąć na zmniejszenie hałasu emitowanego przez jednostkę napędową.

4. 5W-40,15W-40 itd. Co oznaczają te wartości?

Wartości te określają lepkość oleju – czyli określają opory oleju przed płynięciem (często lepkość jest mylona z gęstością, czego robić się nie powinno) i wywodzą się z klasyfikacji SAE. Indeks z literą W określa lepkość w niskich temperaturach, np. 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, natomiast indeks bez litery W określa lepkość w wysokich temperaturach np. 20, 30, 40, 50, 60. Im lepkość jest niższa, tym mniejszy jest opór oleju, a więc mniejsze są straty mocy silnika. Z kolei wyższa lepkość daje lepsze zabezpieczenie silnika przed zużyciem. Lepkość oleju musi zatem być pewnym kompromisem między tymi skrajnymi wymaganiami.

5. Załóżmy, że nie mam pojęcia, jaki olej mam w silniku, auto kilkuletnie. Jestem za granicą i potrzebna dolewka. Co kupić?

Pierwszy krok należy wykonać do instrukcji obsługi pojazdu. Tam określone są parametry lepkości i jakości oleju w postaci: lepkość – np. SAE 5W-30, SAE 10W-40, jakość – np. ACEA A3/B4, API SL/CF, VW 507.00, MB 229.51, BMW Longlife-01. Podstawowymi wymaganiami, które musimy spełnić, są zatem normy jakościowe i lepkościowe określone przez producenta.

Należy dobrać taki olej, który będzie miał lepkość określoną w instrukcji oraz będzie posiadał normę jakościową wymaganą w niej. Wtedy możemy być pewni, że dobraliśmy olej prawidłowo. Jeszcze łatwiej jest wybrać olej na dolewkę, gdy producent naszego auta nie określa norm własnych, lecz opiera się na specyfikacjach API lub ACEA, według których sklasyfikowane są niemal wszystkie oleje.

6. Do jakich silników używamy syntetyki, półsyntetyki, mineralne. Mamy wśród syntetyków 5W-30 albo 5W-40, zaś minerałów 15W-40, 20W-40, 15W-50. Maja one – jak rozumiem, inna klasę lepkości. Ale do jakich silników zalecany jest 15W-40 a do jakich 15W-50? Czy ma to jakąkolwiek różnicę i nie wystarczy po prostu określenie mineralny?

Różnice w lepkości i w bazach olejowych są bardzo istotne. Czym nowsze konstrukcje silników, tym nowocześniejsze oleje się stosuje, i tym więcej różnic istnieje w samych olejach. Prawidłowy dobór oleju to taki, który wypełni wymagania producenta auta – to jest najważniejsze.

7. Silniki na LPG – tutaj są syntetyki, półsyntetyki i mineralne? Czym oleje do LPG różnią się od zwykłych?

Silnik eksploatowany na LPG wyczerpuje właściwości oleju. Z tego względu, jeśli posiadamy instalację LPG, poleca się eksploatację oleju krótszą o około 25%. Powodem jest szybsze wyczerpywanie się pakietu dodatków olejów silnikowych m.in. ze względu na obecność siarki (zgodnie z normą PN-EN 589 maksymalna zawartość siarki w LPG to 50mg/kg, zgodnie z PN-EN 590 maksymalna zawartość siarki w ON to 10 mg/kg, zgodnie z normą PN-EN 228 maksymalna zawartość siarki w benzynie bezołowiowej to 10 mg/kg) oraz wyższe temperatury pracy.

Zgodnie z normami w gazie LPG jest nawet 5 razy więcej siarki niż w benzynie bezołowiowej czy oleju napędowym i to będzie wpływało na szybkość zużywania się oleju silnikowego. Olej stosowany w silniku eksploatowanym na gazie LPG powinien spełniać wszystkie wymogi producenta określone dla eksploatacji na benzynie bezołowiowej (jeśli nie ma specjalnych wymagań do eksploatacji na LPG), ale okres eksploatacji należy skrócić o około 25% w stosunku do normalnej eksploatacji bez możliwości stosowania okresów wymiany oleju w trybie LongLife.

8. Czy do diesla trzeba stosować inne oleje niż do benzyny?

Normy jakościowe do silników benzynowych i diesla różnią się znacząco, natomiast oleje silnikowe w znakomitej większości spełniają i jedne, i drugie. Dzięki takiej uniwersalności obecnie trudno znaleźć olej dedykowany wyłącznie do silników diesla lub wyłącznie do silników benzynowych. Obecnie znacznie większe różnice w olejach można zaobserwować ze względu na konstrukcję silników i osprzętu.

Oleje różnią się ze względu na zastosowanie w silnikach z filtrami cząstek stałych DPF, katalizatorami trójfunkcyjnymi TWC, systemami wtrysku typu Common Rail lub pompowtryskiwaczami lub długością eksploatacji oleju LongLife. Te różnice powinny być najważniejsze przy doborze oleju silnikowego. Pamiętać także trzeba o tym, że silniki diesla mają inny proces spalania, podczas którego powstają inne osady i zanieczyszczenia.

Silniki te produkują więcej sadzy i odkłada się w nich więcej związków kwasowych, zatem stosowanie w nich olejów (np. Castrol Magnatec Diesel 5W-40) ze specjalnym pakietem kontrolującym rozpraszanie sadzy zapewnia utrzymanie optymalnego smarowania silnika w całym okresie eksploatacji.

9. Auta z filtrem DPF. Z tego co wiem, tutaj olej powinien mieć oznaczenie C3. Ale czy z takim oznaczeniem znajdziemy i mineralne i syntetyczne i półsyntetyczne?

Oleje dedykowane do aut z filtrami cząstek stałych są wykonane w technologii niskopopiołowej (Low SAPS). Dzięki tej technologii znacząco zmniejsza się szybkość wypełniania filtrów cząstek stałych i takie oleje w klasyfikacji ACEA mają oznaczenie C1, C2, C3 lub C4. Normy te posiadają różne dodatkowe wymagania i w oparciu o nie producenci zalecają ich stosowanie w swoich silnikach. Najczęściej polecaną normą jest ACEA C3. W olejach dedykowanych do pojazdów osobowych bardzo trudno jest znaleźć olej niskopopiołowy inny niż syntetyczny. W olejach do pojazdów ciężarowych stosowane są też oleje niskopopiołowe, natomiast tu możemy spotkać oleje syntetyczne, półsyntetyczne i nawet czasem mineralne.

10. Dobry olej, czyli jaki?

Z wyborem oleju jest podobnie jak z kupnem części do samochodu – powinno się używać tylko tych dobrej jakości. Jak poznać, który olej spełnia nasze wymagania? Jakość oleju ma wyjątkowo istotne znaczenie przede wszystkim dlatego, że nowoczesne silniki stają się coraz bardziej wysilone.

Dąży się do osiągnięcia jak największej wydajności silnika i ograniczenia emisji spalin bez utraty maksymalnej mocy, a silniki są coraz częściej budowane zgodnie z zasadami downsizingu – niewielka pojemność, duża moc. Na początku lat 90. przeciętny benzynowy silnik o pojemności 1,4 l osiągał moc w przedziale 50-75 KM. Obecnie konstruktorzy z takiej pojemności wyciskają nawet 180 KM, a 120-130 KM to już rynkowa norma.

Kluczem do osiągnięcia takich parametrów jest niemal powszechnie stosowane turbodoładowanie. Silniki wspierane sprężarkami i kompresorami są bardziej przyjazne zarówno dla środowiska, jak i portfeli kierowców, ale ponieważ pracują pod większymi obciążeniami, w wyższych temperaturach i z większymi ciśnieniami niż jeszcze kilka lat temu, wymagają dużo bardziej zaawansowanych środków smarnych. Dodatkowo oleje muszą być bardziej wytrzymałe także z powodu wydłużających się przebiegów między wymianami oleju.

11. Dobra marka gwarancją jakości?

Jeżeli chcemy utrzymać silnik w należytej czystości i zapewnić mu jak najlepszą ochronę przed zużyciem, trzeba stosować markowe oleje silnikowe, jak na przykład Castrol. Markowy olej to nie tylko gwarancja jakości, lecz także nieustanne badania i testy wytrzymałości prowadzone w laboratoriach firmy oraz w rzeczywistych warunkach drogowych.

Wszystko po to, aby olej był jak najlepiej dostosowany do wymagań nowoczesnych konstrukcji silników. W ubiegłym roku na rynku pojawiły się oleje Castrol EDGE z innowacyjną technologią FSTTM (Fluid Strength TechnologyTM), która aktywnie i dynamicznie wzmacnia olej i zapewnia mu zdolność do ciągłego reagowania na potrzeby silnika i dostosowywania się do niego przy każdym stylu jazdy. Dzięki temu Castrol EDGE zapewnia ochronę przeciwzużyciową w ekstremalnych warunkach jazdy, a przy niewielkich obciążeniach silnika – oszczędność paliwa.

To pierwszy olej na rynku, który łączy w sobie te dwie korzyści. Dostępne do tej pory oleje były albo energooszczędne, albo zapewniały lepszą ochronę przed zużyciem. Dodatkowo nowa gama olejów Castrol EDGE z technologią FSTTM do minimum niweluje kontakt między metalowymi częściami jednostki napędowej.

Testy, polegające na symulowaniu pracy wałka rozrządu w zakresie od 800 do 5000 obrotów na minutę dowiodły, że nowe oleje zmniejszają kontakt metal-metal o 40 proc. Olej musi także doskonale chronić silnik przed korozją, szkodliwym oddziaływaniem wody, a także kwaśnych produktów spalania i utleniania się oleju w czasie pracy. Tylko najwyższej jakości dodatki uszlachetniające są w stanie zapewnić silnikowi odpowiedni stopień ochrony przed zużyciem i utrzymać go w czystości.

12. Co to są klasy jakości i normy lepkości oleju?

Wybierając olej trzeba sprawdzić klasę jakości oleju. Najczęściej stosowany podział został opracowany przez Amerykański Instytut Naftowy – API (American Petroleum Institute). Klasa oleju do silników benzynowych zaczyna się od litery S i kończy kolejnymi literami, np. SD, SF, SJ, SM. Im dalsza litera alfabetu, tym lepszej klasy olej. Olej do silników wysokoprężnych ma oznaczenie C i drugiej litery.

Podobnie jak w silnikach benzynowych, jakość oleju rośnie wraz z kolejnymi literami. Np. olej CH jest lepszy od oleju CD. Większość dostępnych na rynków olejów nadaje się do silników benzynowych i wysokoprężnych. Do tych drugich, zwłaszcza gdy są wyposażone w turbodoładowanie i filtr cząstek stałych, warto używać olejów niskopopiołowych.

Są one nieco droższe od tradycyjnych olejów do silników Diesla, ale dzięki temu nie ma ryzyka uszkodzenia filtra cząstek stałych, a jego wymiana to koszt od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych. Takim niskopopiołowym olejem jest m.in. Castrol EDGE Turbo Diesel 5W-40. Wysoka jakość tego oleju pozwala wydłużyć okresy między wymianami, co znacznie obniża koszty utrzymania samochodu (olej EDGE Turbo Diesel 5W-40 spełnia m.in. wymagania normy BMW Longlife-04).

Poza wyborem odpowiedniej jakości oleju nie mniej istotne jest spełnienie określonych norm lepkości, zalecanych lub wręcz nakazywanych przez producenta samochodu. Przykładowo – jeśli producent silnika zaprojektował układ smarowania na olej o lepkości 5W-30, to przy zastosowaniu oleju 5W-40 opory pracy silnika przy 100oC (najczęstsza temperatura pracy oleju), jak i pompy oleju, będą większe. Skutkować będzie to większym zużyciem paliwa lub mniejszą mocą silnika. Ta zmiana będzie jeszcze bardziej wyczuwalna przy większej różnicy w lepkości oleju zalecanego i faktycznie używanego.

13. Jak prawidłowo dobrać olej silnikowy?

Podstawą doboru oleju jest znajomość środowiska, w którym ma być zastosowany. Każdy producent silnika stawia inne wymagania wobec oleju smarującego układ. Część firm skupia się na ochronie przeciwzużyciowej jednostki napędowej, inne preferują oleje o niskich lepkościach oszczędzające paliwo, jeszcze inne stawiają na wysoką ochronę skomplikowanych układów katalitycznych. Dla idealnej pracy silnika olej powinien spełniać konkretne wymogi producenta. Dlatego prawidłowy dobór oleju do silnika to jedno z głównych wyzwań podczas eksploatacji samochodu. Dotyczy to zarówno właścicieli aut, jak i mechaników wymieniających olej w warsztatach. Jak poznać wymagania stawiane przez producentów?
Specyfikacje jakościowe

Z pomocą przychodzą specyfikacje jakościowe, które szeregują oleje według możliwości zastosowania. To one powinny stanowić podstawę doboru oleju do silnika. Często producenci silników mają własne normy określające konkretne parametry oleju (np. Volkswagen, BMW). Niektórzy jednak korzystają ze znanych specyfikacji jakościowych API (Amerykański Instytut Naftowy) lub ACEA (Zrzeszenie Europejskich Producentów Pojazdów).

14. O czym dokładnie mówią specyfikacje jakościowe?

Przed doborem oleju należy odpowiedzieć sobie na następujące pytania: 1. Czy mamy do czynienia z silnikiem benzynowym, czy wysokoprężnym? 2. Czy posiada on system wtórnej obróbki spalin (filtry cząstek stałych, trójfunkcyjne układy katalityczne)? 3. Czy może być serwisowany w trybie wydłużonych przebiegów Longlife?

Wszystkie te czynniki wpływają na mnogość specyfikacji oraz poszerzanie oferty olejowej. Każda norma zawiera w sobie informację o możliwości wykorzystania oleju w konkretnym silniku, gdyż różnią się one budową i charakterystyką pracy. Nowoczesne jednostki są coraz bardziej wysilone i panuje w nich większe ciśnienie efektywne.

Rygorystyczne normy emisji spalin zmuszają producentów do stosowania dodatkowych układów w celu zmniejszenia ilości emitowanych substancji szkodliwych dla środowiska (np. filtry cząstek stałych). Dodatkowo, niektóre silniki mogą być serwisowane w trybie wydłużonych przebiegów między wymianami oleju (Longlife). Dla przykładu – olej z normą VW 507 00 to olej do silników wysokoprężnych z pompowtryskiwaczami lub Common Rail, z filtrem DPF, z możliwością zastosowania w trybie Longlife.

W porównaniu z normami producenckimi, specyfikacje ACEA lub API nie są tak rygorystyczne. Np. norma ACEA Cx mówi m.in. o możliwości stosowania oleju w silnikach wymagających olejów niskopopiołowych Low SAPS, natomiast nie mówi precyzyjnie o typie wtrysku paliwa czy okresach pomiędzy wymianami oleju. Stosowanie olejów z taką specyfikacją pozwala znacząco wydłużyć okres eksploatacji filtrów DPF. Często wyższe (nowsze) specyfikacje mogą zastępować te niższe (starsze), ale nie zawsze.

15. Co oznacza lepkość oleju?

Kolejnym istotnym parametrem oleju jest jego lepkość, która powinna być dobierana także zgodnie z wymaganiami producenta. Obecnie najpopularniejsze na rynku są oleje wielosezonowe, nadające się do stosowania zarówno zimą, jak i latem. Takie oleje są oznaczane xW-x (na przykład 5W-30), gdzie xW oznacza lepkość w warunkach niskiej temperatury („olej zimowy”), natomiast drugi człon oznacza lepkość w warunkach wysokiej temperatury („olej letni”).

Oleje 5W-30 i 5W-40, mimo że na „pierwszy rzut oka” są podobne, to w temperaturze 100ºC (jest to optymalna temperatura pracy oleju w silniku, dlatego też przy takiej temperaturze dokonuje się porównań parametrów lepkościowych) wykazują inne wartości lepkości. Zaniedbania przy doborze lepkości danego oleju silnikowego mogą doprowadzić do szybkiego zatarcia silnika. Wielu producentów dopuszcza jednak stosowanie oleju o szerszym zakresie lepkości ze względu na różne konstrukcje silnika.
16. Jak dobrać olej silnikowy w 5 krokach

Znając specyfikacje jakościowe oraz lepkość zalecanego oleju, sprawa jest prosta. Wystarczy odnaleźć je na opakowaniu oleju. Pomocne mogą być również zamieszczone poniżej tabele. Ze względu na popularność silników grupy Volkswagena w Polsce oraz częste pomyłki przy doborze, normy VW zostały wyszczególnione w oddzielnej tabeli (patrz Tabela 2.).

Wiedząc, jaki silnik znajduje się w samochodzie, czy zastosowano w nim układy wtórnej obróbki spalin, oraz czy jest serwisowany w trybie Longlife, można z tabeli odczytać przykładowe specyfikacje, które powinien posiadać olej. Dla przykładu przeanalizujemy dwa auta często występujące na polskim rynku: Opel Vectra C 1.8 16V z 2003 roku (z Longlife) i Volkswagen Passat 1.9 TDI z 2004 roku (bez Longlife).
Opel ma silnik benzynowy, który używany jest w trybie wydłużonych przebiegów maksymalnie do 30 tys. km. Normą, jaką powinien posiadać olej do tego silnika, jest GM-LL-A-025, która zawiera się w normie dexos2. Spełnia ją olej Castrol EDGE 5W-40. Volkswagen ma silnik wysokoprężny (Tabela 2.) oparty na pompowtryskiwaczach, które wymagają olejów bardziej wytrzymałych ze względu na zastosowaną technologię wtrysku paliwa.

Silnik nie jest wyposażony w filtr DPF, a samochód eksploatujemy w trybie normalnych przebiegów. Normą, jaką musi spełniać olej, jest VW 505 01. Spełnia ją olej Castrol EDGE Turbo Diesel 5W-40. Norma 507 00 zawiera w sobie normę VW 505 01, więc tak naprawdę może być stosowany także olej Castrol EDGE 5W-30.

17. Etykiety olejowe – jak je czytać?

Choć oznaczenia na etykietach oleju silnikowego mogą się wydawać skomplikowane, ich zrozumienie nie jest trudne. Trzeba tylko wiedzieć, jak je odczytać.

Pierwszym parametrem, na który powinno się zwrócić uwagę, jest lepkość. Im jest ona mniejsza, tym mniejsze opory oleju i silnika podczas rozruchu i jego pracy. Oleje o małej lepkości mają oznaczenie np.: 0W-30, 5W-30, 0W-40 i posiadają wyjątkowe własności ochronne w niskich temperaturach. 5W-40 to kompromis, czyli oleje o średnim poziomie lepkości. 10W-40, 15W-40 to większa lepkość i większe opory ruchu.

20W-50 to bardzo duża lepkość i duże opory ruchu, ale także lepsza ochrona silnika w wysokich temperaturach. Na etykiecie może być także wymieniony rodzaj oleju – mineralny, syntetyczny lub półsyntetyczny. Kolejna sprawa to jakość oleju. Klasy jakości mogą być opisane zgodnie z normami ACEA (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Pojazdów) lub API (Amerykański Instytut Naftowy). Te pierwsze dzielą oleje na przeznaczone do silników benzynowych (oznaczenie A), do silników wysokoprężnych (litera B) i silników benzynowych z katalizatorami i Diesla z filtrami DPF (litera C).

Po literze pojawia się cyfra w zakresie 1-5, przy czym im wyższa cyfra w zakresie 1-3, tym wyższa jakość. Oznaczenie 4 zarezerwowano dla olejów przeznaczonych do samochodów z bezpośrednim wtryskiem paliwa, a 5 – dla olejów, które pozwalają wydłużyć przebiegi między wymianami (silniki benzynowe – A5) i obniżają zużycie paliwa (diesle – B5). W przypadku klas jakości wg API oleje do silników benzynowych są oznaczane literą S i kolejną literą alfabetu, np. SJ (im dalsza litera, tym wyższa jakość oleju).

Podobnie jest z olejami do silników Diesla, ich oznaczenie zaczyna się od litery C i kończy kolejną literą, np. CG. Dziś najwyższe klasy wg API to SN i CI. Wielu producentów pojazdów wprowadza własne normy, oparte o testy na hamowniach silnikowych oraz testy drogowe. Tego typu normy mają m.in. Volkswagen, MAN, Renault czy Scania.

Jeżeli na opakowaniu znajdują się aprobaty producentów oznacza to, że dany olej przeszedł surowe testy sprawdzające jego właściwości. Na opakowaniu może znaleźć się także informacja o rekomendacjach producentów. Castrol od lat współpracuje z producentami samochodów i właśnie oleje tej marki są rekomendowane do silników takich aut jak BMW, Ford, Seat, Volvo, Volkswagen, Audi, Honda czy Jaguar, co można znaleźć nie tylko na opakowaniu oleju, lecz także na korku wlewu oleju w tych samochodach.

18. Pora roku a dobór oleju silnikowego. Czy zimą należy stosować inny olej niż latem?

Jesień jest porą roku, kiedy właściciele samochodów zaczynają przygotowywać swoje pojazdy na cięższe warunki pracy podczas zimy. Należy wówczas dokonać przeglądu stanu zimowego ogumienia, piór wycieraczek, a także filtrów powietrza silnika oraz kabiny. Na niskie temperatury szczególnie narażone są płyny eksploatacyjne, takie jak letni płyn do spryskiwaczy oraz płyn chłodniczy.

Jednym z głównych elementów, o który również należy zadbać jest olej silnikowy. Pierwsze, co powinniśmy zrobić, to sprawdzić czy nie zbliża się termin wymiany oleju. Jeśli wypada on w środku zimy, to lepiej wymienić go już na jesieni i nie martwić się o ochronę własnego silnika. Podczas eksploatacji w silniku olej traci swoje właściwości i może się okazać, że będą niewystarczające podczas dużych wahań temperatury oraz w wysokiej wilgotności w czasie zimy.

Dlatego warto używać olejów najwyższej jakości, najlepiej olejów w pełni syntetycznych. Oleje te lepiej znoszą duże amplitudy temperatury i dłużej zachowują właściwości nadane przez bogaty pakiet dodatków. Oleje syntetyczne produkowane są także w niższych lepkościach, co ma szczególne znaczenie podczas rozruchu zimnego silnika w bardzo niskich temperaturach.

Jeżeli decydujemy się na wymianę oleju, to sprawdźmy, co zaleca producent pojazdu, a dokładnie naszego silnika. Wymagania lepkościowe oraz jakościowe można znaleźć w instrukcji obsługi lub w autoryzowanej stacji danej marki. Stosowanie oleju zgodnego z tymi zaleceniami zapewnia najlepszą ochronę silnika, a także zabezpiecza przed utratą gwarancji w przypadku nowszych pojazdów.

Lepkość oleju najczęściej wyrażana jest za pomocą specyfikacji SAE i widoczna jest na przedniej etykiecie butelki oleju, np. 5W-30. Pierwsza część symbolu („5W”) oznacza lepkość w niskich temperaturach, druga w wysokich. Im niższa wartość przy symbolu „W”, tym olej ma niższą lepkość w niskich temperaturach. Ma tym samym niższą temperaturą płynięcia, czyli temperaturę, w której kończą się właściwości smarne oleju. Dzięki niższej lepkości olej może lepiej chronić silnik w zimie. Niska lepkość oleju w niskich temperaturach ma szczególne znaczenie podczas zimnych rozruchów, gdyż stwarza mniejsze opory przeciw płynięciu co wpływa na łatwiejsze zasysanie oleju z miski olejowej i toczenia oleju w całym układzie smarowania.

Dlatego też, większość producentów olejów tworzy uniwersalne oleje silnikowe, zarówno na letnie, jak i zimowe warunki pogodowe. Ma to praktyczne skutki, bo nie trzeba zmieniać oleju przy każdorazowej zmianie klimatu. Lepkości nisko- i wysokotemperaturowe są dobrane w taki sposób, by olej doskonale chronił silnik w każdych warunkach. Przykładem oleju, który idealnie znosi niskie temperatury jest Castrol EDGE 0W-40, którego temperatura płynięcia to -60°C. Takie parametry dają gwarancję odpowiedniego filmu olejowego nawet w najbardziej ekstremalnych temperaturach występujących w Polsce.

Uniwersalne oleje silnikowe mają także wyższy wskaźnik lepkości w porównaniu z olejami sezonowymi. Oznacza to, że zależność lepkości od temperatury otoczenia jest mniejsza, a olej dłużej i lepiej chroni silnik. Obecnie produkowane oleje silnikowe mają Viscosity Index na poziomie 160-170, podczas gdy w przypadku olejów sezonowych jest to około 100. Wysoki wskaźnik lepkości w olejach syntetycznych umożliwia stosowanie olejów w wydłużonych przebiegach między wymianami. W zależności od zaleceń producenta olej taki można wymieniać nawet co 30 tys. km lub co 2 lata, bez względu na warunki atmosferyczne.

Wbrew obiegowym opiniom, oleje energooszczędne o niskiej lepkości, np. SAE 0W-20, doskonale chronią silnik także w wysokich temperaturach. Wszystko dzięki w pełni syntetycznym bazom olejowym oraz starannie dobranym dodatkom, które tworzą odpowiedni film olejowy, także w ciepłym klimacie. Jakość oleju natomiast, ukryta jest w specyfikacjach, które spełnia dany olej.

Są one najczęściej umieszczone na tylnej etykiecie butelki z olejem. Trzy najczęściej spotykane typy specyfikacji to: amerykańska specyfikacja API, europejska ACEA oraz liczne specyfikacje producentów silników. Wymagania jakościowe producentów pojazdów opierają się najczęściej na którejś z nich i warto korzystać z olejów posiadających najwyższe specyfikacje. Natomiast żadna specyfikacja jakościowa nie różnicuje olejów ze względu na klimat, w którym jeździ samochód.

Wskazane powyżej cechy i właściwości olejów silnikowych pokazują, że są one obecnie produkowane dla uniwersalnych zastosowań. Natomiast jakość ochrony w mieszanych, a przy tym i ekstremalnych warunkach, dość silnie zależy od jakości stosowanego oleju. A zatem, jeśli wiemy, że olej może nie wytrzymać ciężkich zimowych warunków, warto dokonać jego wymiany przed zimą.

Artykuły powiązane